مدیریت

مراحل برنامه ریزی بر مبنای هدف:

1-    تعیین رسالت و ماموریتها

2-    تعیین نتایج مورد انتظار

3-    تعریف شاخصهای ارزیابی

4-    تعریف هدف های عملیاتی

5-    تنظیم برنامه های عملیاتی

6-    طراحی سیستم کنترل عملیات(بدین)

در برنامه ریزی بر مبنای هدف، اهداف عملیات باید ویژگیهای زیر را دارا باشد:

1-    واضح و دقیق باشند

2-    قابل حصول باشند

3-    چاش برانگیز باشند

4-    قابل اندازه گیری باشند

5-    با اهداف سازمان سازگار باشند

6-    زمان تقریبی تحقق آنها برآورد شده باشد.

محاسن مدیریت بر مبنای هدف:

1-    توسعه مجاری ارتباطی کارکنان و مدیران

2-    ایجاد توافق میان کارکنان و مدیران

3-    بهبود شیوه به کارگیری منابع انسانی و بهره وری کارکنان

4-    پیشرفت کارکنان و ارتقاء کیفی مهارت و تواناییهای آنان

5-    بهبود عملکرد کارکنان و افزایش تعهد آنان به تحقق اهداف

6-    بهبود معیارهای ارزیابی عملکرد کارکنان

7-    بهره مند شدن سازمان از توان خلاقیت و استعداد های بالقوه کارکنان در نوآوری

8-    بهبود فرایند برنامه ریزی کلی در سازمان

معایب برنانه ریزی بر مبنای هدف:

1-    وقت گیری بیش از حد

2-    تاکید بیش از حد بر مستند سازی مکاتبات

3-    عدم امکان تعدیل سریع اهدافی که در عمل غیر منطقی به نظر می رسند.

4-    عدم امکان ارزیابی میزان موفقیت واقعی در تحقق اهداف

5-    وابسته بودن میزان موفقیت این روش به میزان حمایت مدیران عالی

6-    عدم تعریف اهداف در حد مطلوب(به دلیل وابستگی آن به میزان توانایی کارکنان در تعیین هدف)

7-    فقدان سیستمهای نظارتی و هدایت کننده برای تضمین پیشرفت کار در مسیر نیل به اهداف مورد توافق

مراحل عمده برنامه ریزی:

1-    شناسایی مقتضیات موجود(فرصت ها و تهدیدها)

2-    تعیین اهداف کوتاه مدت

3-    کسب اطلاعات کامل در باره فعالیتهای ضروری برای تحقق اهداف

4-    طبقه بندی و تحلیل اطلاعات

5-    ارائه فرضیه هایی بر مبنای پیش بینی وضعیت آینده

6-    جستجوی بدیلها و برنامه ریزی جایگزین

7-    ازریابی بدیلهای گوناگون

8-    انتخاب بدیل مناسب

9-    تدوین برنامه های فرعی و پشتیبان

10-                      تنظیم توالی فعالیت ها و جداول زمانبندی

11-                      بیان کردن برنامه ها در قالب ارقام بودجه و برنامه تخصیص منابع مالی

12-                      پیگیری پیشرفت کار

اثر بخشی برنامه ریزی مستلزم در نظر گرفتن موارد زیر است:

1-    تقدم  زمانی فعالیتها

2-    ارتباط و هماهنگی

3-    تشریک مساعی

4-    آماده سازی شرایط برای اجرای برنامه

محاسن برنامه ریزی:

1-    تحقق اهداف سازمان فقط در صورت برنامه ریزی و اجرای برنامه های مطلوب امکان پذیر است.

2-    برنامه ریزی به ایجاد فرصت برای اجرای تصمیمها کمک می کند

3-    برنامه ریزی به اجرای منظم طرحها و تحقق اهداف سازمان کمک می کند.

4-    فقط با برنامه ریزی موثر می توان سازمان را با رشد سریع فن آوری در محیط تطبیق داد

5-    برنامه ریزی موجب تسریع رشد اقتصادی در سطح کلان می شود و به بهره وری بهینه از عوامل تولید کمک می کند.

6-    برنامه ریزی مالی و بودجه بندی ابزاری برای کنترل فعالیتها محسوب می شود

7-    برنامه ریزی به تقویت روحیه کارگروهی کمک می کند و به افزایش کارایی سازمان می انجامد

محدودیتهای برنامه ریزی:

1-    برنامه ریزی مستلزم صرف هزینه و وقت است ولی تضمین کننده تحقق اهداف نیست.

2-    سازمانهای کوچک نمی توانند به نحو مطلوب برنامه ریزی کنند زیرا فاقد توان مالی و فرصت کافی برای صرف هزینه و وقت برای آنند.

3-    برنامه ریزی مستلزم ایجاد محدویتهایی است که در کوتاه مدت حرکت را در سطوح متعدد سازمان کند و مشکل می سازد.

4-    برنامه ریزی بیشتر مبتنی بر پیش بینی براساس حدس و گمان و احتمالات است و کمتر بر اساس اطلاعات قطعی انجام می گیرد.

پیشنهاداتی برای کاهش محدویتهای برنامه ریزی:

1-    از برنامه ریزی های وابسته در حد امکان اجتناب شود.

2-    از برنامه ریزی های موازی اجتناب شود.

3-    برنامه ها بصورت یکنواخت و هماهنگ با هم اجرا شوند.

4-    برنامه ها بطور منظم و مرحله به مرحله اجرا شوند.

دامهای مهم برنامه ریزی موفق:

1-    تفویض کردن وظیفه برنامه ریزی توسط مدیران عالی به دیگران

2-    درگیر شدن مدیریت عالی در مسائل جاری به طوری که وقت کافی برای برنامه ریزی نداشته باشد.

3-    کوتاهی در امر تدوین و تعریف اهداف(بصورت واضح) به منزله مبنای تنظیم برنامه های بلند مدت.

4-    کوتاهی در امر درگیر ساختن مدیران اجرایی مهم در فرایند برنامه ریزی.

5-    عدم استفاده از برنامه به مثابه معیار واقعی ارزیابی  عملکرد مدیران.

6-    کوتاهی در امر ایجاد تقویت جو موافق و حامی برنامه ریزی.

7-    مجزا پنداشتن فرایند برنامه ریزی جامع از سایر جنبه های فرایند مدیریت.

8-    استفاده از طرح ها و برنامه های غیر منعطف و پیچیده که مانع نوآوری در سازمان می شود.

9-    عدم بازنگری و ارزیابی نکردن برنامه های بلند مدت روسای بخشها و واحدها توسط مدیریت عالی.

10-                      تمایل مدیریت عالی به تصمیم گیری بر مبنای احساسات و بینش خود.

انواع و سلسله مراتب برنامه:

1-    برنامه ریزی راهبردی

2-    برنامه ریزی عملیاتی(الف- یکبار مصرف ب- دائمی)

مواردی که هدف کوتاه مدت باید تعیین نماید:

1-    نتیجه مورد انتظار (قابل اندازه گیری باشد)

2-    نحوه انجام کار

3-    محدوده زمانی انجام کار

4-    هزینه و بودجه مورد نیاز برای انجام کار

ویژگیهای هدفگذاری:

1-    سادگی و دقت

2-    اجتناب از پرداختن به موارد جزیی و پراکنده

3-    تضمین حصول اهداف

ویژگیهای خط مشی:

1-    صراحت و وضوح

2-    قابلیت اجرا

3-    انعطاف پذیری

4-    جامعیت

5-    هماهنگی

6-    مستدل بودن

7-    متمایز بودن از قوانین(خط مشی قانون نیست و قابل تفسیر است)

8-    کتبی بودن

انواع خط مشی:

1-    خط مشیهای اساسی

2-    خط مشیهای کلی

3-    خط مشیهای خرد

ابزار و فنون برنامه ریزی:

1-    نمودار میله ای (گانت)

2-    نمودار شبکه

3-    فن ارزشیابی و تجدید نظر در برنامه

4-    روش مسیر بحرانی

فن ارزشیابی و تجدید نظر در برنامه یا پرت:(اهداف بکارگیری روش پرت)

1-    محاسبه میزان احتمال خاتمه کار در زمان پیش بینی شده

2-    تعیین آن دسته از عملیات ضروری که حتماً باید بموقع انجام شوند

3-    پیش بینی بروز تغییرات احتمالی در روند اجرای برنامه

هنگام برنامه ریزی در سازمان ها توجه به عوامل ذیل ضرورت دارد:

1-    موضوع برنامه ریزی

2-    عوامل موثر در برنامه ریزی

3-    طول دوره برنامه ریزی

4-    سطح برنامه ریزی در سازمان

5-    ویژگیهای خاص برنامه

برنامه ریزی

برنامه ریزی مستلزم آگاهی از فرصتها و تهدیدهای آتی،و پیش بینی شیوه مواجهه با آنهاست(جانسون )

پویایی محیط و وجود تلاطم در آن و عدم اطمینان ناشی از تغییرات محیطی، بر ضرورت انکار ناپذیر برنامه ریزی می افزاید(بدین)

پیتر دراکر:

میان اثر بخشی (تحقق اهداف و انجام کارهای درست) و کارایی(درست انجام دادن کارها)تفاوت وجود دارد،هرچند که در مراحل هدفگذاری و تحقق اهداف هردوی این مفاهیم مد نطر قرار می گیرد.

ادامه مطلب

Supporting  invention          ابداع حمایتی

The Act of discovery             عمل کشف

The act of use                      عمل استفاده

Intelligence quotient            ضریب هوشی

Innovation                          خلاقیت

 Creativity                           نوآوری

Sleeping on the problem     خواب روی مساله

Idea fluency                       سلاست فکر

Brainstorming                    هم اندیشی مستقیم

Synectics                           هم اندیشی غیر مستقیم

فرایند تصمیم گیری و حل مساله

1-    مساله یابی:

فعالیت های مربوط به تشخیص وجود مساله و تعیین میزان اهمیت آن

2-    تصمیم گیری:

-         شناسایی،تعریف و تشخیص ماهیت مساله

-         ساختن و یافتن راه حل های بدیل

-         ارزیابی بدیل ها و انتخاب یکی از آنها

3-    اجرا

ادامه مطلب

خلاقیت

هربرت فوکس:

فرايند خلاقیت عبارت است از هرنوع فرایند تفکری که مساله ای را بطور مفید و بدیع حل کند.

 

جرج سیدل:

توانایی ربط دادن و وصل کردن موضوعها، صرف نظر از اینکه در چه حوزه یا زمیته ای انجام گیرد، از مبانی بهره گیری خلاق از ذهن است.

 

اریک فروم:

خلاقیت توانایی دیدن و پاسخ دادن است.

 

کاریزر:

خلاقیت عبارت است از بکار گیری توانائیهای ذهنی ، برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید.

 

موانع خلاقیت:

1-     فقدان اعتماد به نفس

2-     ترس از انتقاد و شکست

3-     تمایل به همرنگی با جماعت

4-     فقدان تمرکز ذهن

فرایند ایجاد فکر جدید در سازمانها:

1-     نوآوری در فرایند که موجب بهینه شدن راههای انجام کار می گردد.

2-     نوآوری  در محصول که به تولید محصولات یا ارائه خدمات جدید و بهبود یافته منجر می شود

فرایند نوآوری محصول:

1-     ایجاد فکر جدید

2-     آزمایشهای اولیه

3-     تعیین امکان پذیری

4-     کاربرد نهایی

ویژگیهای مدیران کارآفرین:

1-      اطمینان به توان خود

2-     تمایل به قبول مخاطره

3-     تشخیص فرصتها

4-     داشتن انتظار انجام کار های شگفت انگیز

5-     داشتن توان به انجام رساندن کارها

ویژگیهای مدیران طرفدار حفظ وضع موجود:

1-     احساس تهدید از تغییر

2-     عدم اطمینان

3-     حمایت از حفظ وضع موجود

4-     ترجیح می دهند امور قابل پیش بینی باشند

5-     به انتظار انجام شدن کار می نشینند

نقشهای نو آوری در سازمان:

1-     ایجاد کننده فکر جدید

2-     حفظ اطلاعات

3-     قهرمان محصول

4-     مدیر پروژه

5-     رهبر نوآوری

موانع نوآوری در سازمان:

1-     محدود بودن طرق ارتباط با مدیر عالی

2-     حاکمیت جو عدم تحمل اختلاف سلیقه

3-     افراد ذینفع در حفظ وضع موجود

4-     تاکید بر افق زمانی کوتاه مدت

5-     تصمیم گیرندگان بیش از حد حسابگر

6-     اعطای پاداشهای نا مناسب

7-     تاکید بیش از حد بر الزمات بورکراتیک

ویژگی های افراد خلاق:

1-     دانش

2-     تحصیلات

3-     هوش

4-     تواناییهای ذهنی(حساسیت بالا،منعطف و...)

5-     شخصیت(مخاطره پذیر،مصر،با انگیزه،قادر به تحمل ابهام و تنهایی،مستقل،شوخ طبع و...)

6-     دوران کودکی آنها با رخداد های متعددی همراه است

7-     عادات اجتماعی(گوشه گیر نیستند،تمایل به تبادل افکار)

شیوه های تفکر:

1- خلاق

2- سببی یا علی

3- استقرایی

4- قیاسی

5- قضاوتی و تحلیلی

 

تفاوت بین خلاقیت و نو آوری:

خلاقیتInnovation:یعنی توانایی و قدرت ارائه نظرها و فکرهای جدید و نو

نوآوریCreativity: به کارگیری نظرهاو فکرهای حاصل از خلاقیت

 

فرآیند خلاقیت:

1-     ایجاد نگرش موافق برای پذیرش افکار و طرحهای جدید

2-     افزایش حساسیت افراد نسبت به مساله

3-     مهیا ساختن شرایط خلاقیت از طریق فراهم ساختن مواد خام لازم

4-     ایجاد سلاست فکر

5-     استمرار فعالیت ناخود آگاه بر روی مساله

6-     درخشش ناگهانی فکر

 

پیشنهاد هایی برای افزایش سلاست فکر:

1-     یاداشت برداری

2-     انتخاب زمان و مکان مناسب

3-     تقویت حس کنجکاوی و توان پرسش کردن

4-     استفاده ازروابط میان افکار

5-     تغییر شکل وصع موجود(تجدید ترتیب،جایگزینی،افزودن یا کاستن،تغییر جهت دادن)

6-     تهیه فهرست ویژگیها

7-     تحلیل شبکه

8-     هم اندیشی مستقیمBrainstorming

9-     هم اندیشی غیر مستقیمSynectics(فن گوردون)

10- هم اندیشی رقابتی مستقیم

11- قرار دادن خود به جای دیگران

12- استفاده از رویدادهای پیش بینی نشده

13- برداشت از گزارش ها و نامه ها

14- تحلیل داده ها و باز داده ها

 

هم اندیشی مستقیمBrainstorming:

1-     هیچ فکری مورد انتقاد قرار نمی گیرد

2-     هرچه فکرها بکرتر و بدیع تر باشند بهتر است

3-     بر کمیت فکر ها تاکید می شود نه بر قابلیت اجرای آنها

4-     افراد برای بهبود و توسعه ابعاد فکر ها و ارائه آن تشویق می شوند(آلکس آزبرن)

راههای ترغیب دیگران به خلاقیت:

1-     ایجاد فضای خلاق

2-     اختصاص دادن بخشی از وقت به افراد برای خلاقیت

3-     استفاده از سیستم دریافت پبشنهادات

4-     ایجاد واحد ویژه خلاقیت و نوآوری

 

Principles        اصول

Job simplification      ساده سازی شغل

Incentive wage plan    برنامه پاداش کارانه

Division of work    تقسیم کار

Authority       اختیار

Discipline      انضباط

Unity of command   وحدت در فرماندهی

Unity of direction    وحدت  مدیریت

Subordination of individual interestes to general interestes تبعیت اهداف و منافع فردی از اهداف و منافع عمومی

Remuneration of personnel    جبران خدمات کارکنان

Centeralization  تمرکز

Scalar chain  سلسله مراتب

Order  نظم

Equity  عدالت

Stability of tenure of personnel  ثبات کارکنان

Initiativ  ابتکار عمل

Esprit decorps  احساس وحدت و یگانگی

Deficit principle  اصل کاهش شدت نیاز ارضاء شده

Progression principle  اصل توالی

Operation research   تحقیق در عملیات

Mathematical forcasting  پیش بینی های ریاضی

Inventory modeling  مدل سازی موجودی انبار

Queuing theory  نظریه صف

Organizational learning  سازمان یاد گیرنده

Mental models  مدل ذهنی

Personal mastery  مهارت شخصی

Systems thinking  تفکر سیستمی

Shared vision  بصیرت مشترک

Team learning یادگیری گروهی

 Chaos theory نظریه آشوب

Chaologists طرفداران نظریه آشوب

The integration role  نقش ترکیبی مدیر

Attributes  ویژگیها

Excellence  کمال

Conventional management terminology واژگان علمی متداول مدیریت

Management by wandering around مدیریت از طریق بازدید واحدها

Critical postmodernis فرانوگرای منتقد

Epistemology معرفت شناسی

Objectivism عینیت گرایی

Positivism اثبات گرایی

Empiricism تجربه گرایی

Subjectivism ذهنیت گرایی

Idealism آرمان گرایی

Ontology  هستی شناسی

Organizational image سیمای سازمان

Metaphor  استعاره

Stage صحنه- مرحله

Discourse گفتگو

Pragmatism اصالت عمل

فنو ن رهیافت کمی به مدیریت:

1-     تمرکز بر تصمیم گیری برای رسیدن به هدف

2-      استفاده از شاخصهای اقتصادی تصمیم گیری مانند: هزینه،درامد و...

3-     استفاده از مدل ریاضی

4-     استفاده از رایانه

دلایل موفقیت بیشتر رهیافت منابع انسانی در مقایسه با رهیافت کمی:

1-     عدم آشنایی مدیران با ابزارها و روشهای کمی

2-     گستردگی و آشکار بودن مسائل رفتاری در مجموعه مسائل مدیریتی

3-     تمایل مدیران به حل مسائل رفتاری مانند ایجاد انگیزه

 

نظریه سیستمی:

این نظریه مبتنی است به اینکه سازمان را باید به منزله یک کل نظام یافته در نظر گرفت.رهیافت سیستمی با در نظر گفتن چارچوبی برای تجسم عوامل متغیرهای داخلی و خارجی سازمان در قالب یک مجموعه واحد به شناخت خرده سیستم،سیستم اصلی و ابر سیستم پیچیده سازمان کمک می کند

ادامه مطلب

نظریه های مدیریت:

1- سنتی شامل الف : مکتب مدیریت علمی(فردریک تیلور،گیلبرت)

                      ب:   مکتب اصول علم اداره(هنری فایول،مری پارکر فالت)

                     ج:     مکتب بوروکراسی(ماکس وبر)

2- نظریه های منابع انسانی

                                الف: نظریه روابط انسانی (مطالعات هاثورن) التون مایو

                                 ب: نظریه نیازهای انسانی(ابراهام مازلو)

                                 ج: نظریه XوY(داگلاس مک گریگور)

                                 د: نظریه شخصیت و سازمان(گریس آرجر)

3- رهیافت های کمی

4-  نظریه های سیستمی و اقتضایی

ادامه مطلب

آغاز ماه شهادت و ایثار

گرامی باد

  به رهروان آن امام شهید این

ایام را تسلیت می گویم

مدیر موفق:

مدیری که بتواند با استفاده از ابزارهای تنبیه،توبیخ،تشویق،کسر حقوق و ... حداقل نتایج قابل قبول را بدست آورد

مدیر موثر:

مدیری که با بکار گیری توانایی های ذاتی و اکتسابی خود بتواند 80 تا 90 درصد تواناییهای افراد را بکار گیرد